Η μετάβαση προς μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία είναι ένας από τους κεντρικούς στόχους της χώρας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο πλαίσιο αυτό, το Πρόγραμμα «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» στηρίζει τις περιοχές που επηρεάζονται περισσότερο από την απολιγνιτοποίηση, ώστε να αντιμετωπιστούν οι κοινωνικές, εργασιακές, οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις της και να υποστηριχθεί η μετάβασή τους σε μια βιώσιμη ανάπτυξη.
Στο πλαίσιο αυτό δημοσιεύθηκαν δύο παράλληλες προσκλήσεις που ενισχύουν επενδυτικά σχέδια μικρομεσαίων επιχειρήσεων στις ηπειρωτικές περιοχές των Εδαφικών Σχεδίων Δίκαιης Μετάβασης (ΕΣΔΙΜ) Δυτικής Μακεδονίας και Μεγαλόπολης: μία για υφιστάμενες επιχειρήσεις και μία για νέες και υπό σύσταση. Στην πράξη, καλύπτεται σχεδόν κάθε ΜΜΕ ανεξάρτητα από το πόσο καιρό λειτουργεί — ακόμη και μια επιχείρηση που δεν έχει συσταθεί ακόμη. Κάθε δράση διαθέτει δημόσια δαπάνη 40.000.000 €, δηλαδή συνολικά 80.000.000 € και για τις δύο, με συγχρηματοδότηση από το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και Εθνική Συμμετοχή.
Βασικά Στοιχεία των Δράσεων
| Πεδίο | Περιγραφή |
| Περίοδος Υποβολής | 15/07/2026 (13:00) έως 30/09/2026 (14:00) |
| Δυνητικοί Δικαιούχοι | Πρόγραμμα Α: υφιστάμενες ΜΜΕ · Πρόγραμμα Β: νέες και υπό σύσταση ΜΜΕ (πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες) |
| Είδος Ενίσχυσης | Μη επιστρεπτέα επιχορήγηση |
| Επιχορηγούμενος Προϋπολογισμός Αίτησης | από 300.000 € έως 12.000.000 € |
| Ποσοστό Ενίσχυσης | Έως 70% (πολύ μικρές & μικρές) / έως 60% (μεσαίες) για τις περιφερειακές επενδυτικές δαπάνες· ειδικά ποσοστά για ορισμένες κατηγορίες |
| Αξιολόγηση | Συγκριτική, με ελάχιστη βαθμολογική βάση |
| Περιοχή Εφαρμογής | ΕΣΔΙΜ Δυτικής Μακεδονίας (Π.Ε. Κοζάνης, Φλώρινας, Καστοριάς, Γρεβενών) και Μεγαλόπολης (Δήμοι Μεγαλόπολης, Τρίπολης, Γορτυνίας, Οιχαλίας) |
| Σύστημα Υποβολής | ΟΠΣΚΕ – app.opske.gr |
| Καθεστώς Ενίσχυσης | Γενικός Απαλλακτικός Κανονισμός – Καν. (ΕΕ) 651/2014 (άρθρα 14, 18, 19, 33, 41) |
| Διάρκεια Υλοποίησης | Έως 30 μήνες |
| Συνολικός Προϋπολογισμός | 40.000.000 € ανά δράση (80.000.000 € συνολικά) |
| Φορείς | ΕΥΔΑΜ (Διαχειριστική Αρχή) / ΕΦΕΠΑΕ (Ενδιάμεσος Φορέας) |
Δικαιούχοι
Οι δύο προσκλήσεις διαφέρουν μόνο ως προς το ποιες επιχειρήσεις καλύπτουν, ανάλογα με το πόσο καιρό λειτουργούν. Στην πρώτη εντάσσονται οι υφιστάμενες επιχειρήσεις, δηλαδή όσες έκαναν έναρξη εργασιών πριν την 01/01/2025 και διαθέτουν τουλάχιστον μία πλήρη κλεισμένη διαχειριστική χρήση (με υποβληθέντα τα φορολογικά έντυπα Ε3 και Ν). Στη δεύτερη εντάσσονται οι νέες επιχειρήσεις, δηλαδή όσες έκαναν έναρξη μετά την 01/01/2025 και δεν έχουν ακόμη κλεισμένη χρήση, καθώς και οι υπό σύσταση, δηλαδή όσες θα συσταθούν μετά την ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης.
Σε κάθε περίπτωση, η επιχείρηση πρέπει να έχει την ιδιότητα της ΜΜΕ, να μην είναι προβληματική, να δραστηριοποιείται (ή να δεσμευτεί ότι θα δραστηριοποιηθεί) σε έναν από τους επιλέξιμους Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας (ΚΑΔ) του Παραρτήματος XVIII της Πρόσκλησης, και να λειτουργεί νόμιμα με αποδεκτή νομική μορφή.
Σημαντική προϋπόθεση για τη χρηματοοικονομική βιωσιμότητα του σχεδίου: η ιδιωτική συμμετοχή του δικαιούχου πρέπει να ανέρχεται σε τουλάχιστον 25% των επιλέξιμων δαπανών, με ίδια κεφάλαια (π.χ. νέες εισφορές των εταίρων ή μετόχων) ή με τραπεζικό δανεισμό, και τεκμηριώνεται με τα αντίστοιχα δικαιολογητικά κατά την υποβολή. Τεκμηρίωση φερεγγυότητας απαιτείται για τις υφιστάμενες και τις νέες επιχειρήσεις, όχι όμως για τις υπό σύσταση.
Προϋπολογισμός Επενδυτικών Σχεδίων
Ο επιχορηγούμενος προϋπολογισμός κάθε επενδυτικού σχεδίου κυμαίνεται από 300.000 € έως 12.000.000 €. Επενδυτικό σχέδιο με επιχορηγούμενο προϋπολογισμό μικρότερο των 300.000 € κρίνεται μη επιλέξιμο εξ αρχής και δεν μπορεί καν να υποβληθεί στο σύστημα. Αν ο συνολικός προϋπολογισμός του σχεδίου υπερβαίνει τον επιχορηγούμενο, το υπερβάλλον ποσό καλύπτεται εξ ολοκλήρου από την επιχείρηση ως ιδιωτική συμμετοχή. Όλα τα ποσά αφορούν καθαρή αξία, χωρίς ΦΠΑ.
Ποσοστό Ενίσχυσης
Για τις περιφερειακές επενδυτικές δαπάνες (άρθρο 14 του Καν. 651/2014) — που αποτελούν και τον κορμό ενός τυπικού σχεδίου — το ποσοστό ενίσχυσης φτάνει έως το 70% για τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις και έως το 60% για τις μεσαίες, τόσο στη Δυτική Μακεδονία όσο και στη Μεγαλόπολη. Ορισμένες κατηγορίες δαπανών ενισχύονται με διαφορετικά, συνήθως χαμηλότερα ποσοστά, ανάλογα με το άρθρο του Κανονισμού που εφαρμόζεται: οι συμβουλευτικές υπηρεσίες και η συμμετοχή σε εμπορικές εκθέσεις ενισχύονται κατά 50%, οι δαπάνες για παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές κατά 65% ή 55% (και 50% ή 40% για τις λοιπές σχετικές δαπάνες), ενώ η αγορά κτιρίου ενισχύεται με χαμηλότερη ένταση. Το υπόλοιπο ποσό μέχρι το 100% του κόστους καλύπτεται από την ιδιωτική συμμετοχή.
Περιοχή Εφαρμογής
Η επένδυση πρέπει να υλοποιηθεί αποκλειστικά εντός μίας χωρικής ενότητας των ΕΣΔΙΜ. Οι χωρικές ενότητες είναι: για τη Δυτική Μακεδονία, οι Περιφερειακές Ενότητες Κοζάνης και Φλώρινας ή οι Περιφερειακές Ενότητες Καστοριάς και Γρεβενών· για τη Μεγαλόπολη, ο Δήμος Μεγαλόπολης ή οι Δήμοι Τρίπολης, Γορτυνίας και Οιχαλίας. Ολόκληρο το έργο δηλώνεται σε μία μόνο από αυτές τις ενότητες.
Επιλέξιμες Δαπάνες
Ο κορμός κάθε σχεδίου είναι ο παραγωγικός και μηχανολογικός εξοπλισμός, ο οποίος πρέπει να αντιστοιχεί σε τουλάχιστον 30% του επιχορηγούμενου προϋπολογισμού. Οι κατηγορίες επιλέξιμων δαπανών και τα ανώτατα όριά τους (ως ποσοστό επί του επιχορηγούμενου προϋπολογισμού ή/και ως ποσό) είναι κοινές και για τις δύο δράσεις:
| Δαπάνη | Ανώτατο / κατώτατο όριο | Άρθρο |
| Δαπάνες προσωπικού | ||
| Μισθολογικό κόστος εργαζομένων με αναπηρία | έως 60.000 € (έως 15.000 € ανά ΕΜΕ) | 33 |
| Εξοπλισμός & μεταφορικά μέσα | ||
| Παραγωγικός & μηχανολογικός εξοπλισμός | τουλάχιστον 30% | 14 |
| Ηλεκτρικά μεταφορικά μέσα | έως 10% (έως 300.000 €· έως 100.000 € ανά όχημα) | 14 |
| Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αντλίες θερμότητας, ανανεώσιμο υδρογόνο | αθροιστικά έως 25% (έως 500.000 €) | 41 |
| Λοιπός εξοπλισμός επιχείρησης | έως 5% (έως 250.000 €) | 14 |
| Κτίρια & εγκαταστάσεις | ||
| Κτίρια, εγκαταστάσεις & περιβάλλων χώρος | έως 70% | 14 |
| Αγορά κτιρίου | έως 20% | 14 |
| Υπηρεσίες προς την επιχείρηση | ||
| Πιστοποίηση προϊόντων | έως 5% (έως 100.000 €· έως 10.000 € ανά πρότυπο) | 14 |
| Πιστοποίηση υπηρεσιών & διαδικασιών | έως 5% (έως 100.000 €· έως 10.000 € ανά σύστημα) | 14 |
| Συμμετοχή σε εμπορικές εκθέσεις | έως 10% (έως 300.000 €) | 19 |
| Σχεδιασμός συσκευασίας / ετικέτας / branding | έως 10% (έως 250.000 €) | 18 |
| Πνευματική ιδιοκτησία / ευρεσιτεχνίες / μεταφορά τεχνογνωσίας | έως 5% (έως 200.000 €) | 14 |
| Συμβουλευτική υποστήριξη παρακολούθησης υλοποίησης | έως 5% (έως 100.000 €) | 18 |
| Τεχνικές μελέτες συνδεόμενες με το σχέδιο | έως 5% (έως 250.000 €) | 18 |
| Λογισμικό | ||
| Λογισμικό & άδειες χρήσης (licenses) | έως 15% (έως 500.000 €) | 14 |
Διαδικασία Υποβολής
Οι αιτήσεις υποβάλλονται υποχρεωτικά ηλεκτρονικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (ΟΠΣΚΕ, app.opske.gr), από τις 15/07/2026 έως τις 30/09/2026. Η αξιολόγηση είναι συγκριτική: οι αιτήσεις βαθμολογούνται και κατατάσσονται, και εντάσσονται όσες συγκεντρώνουν την υψηλότερη βαθμολογία μέχρι εξάντλησης του προϋπολογισμού, εφόσον υπερβαίνουν την ελάχιστη βαθμολογική βάση. Η μέγιστη διάρκεια ολοκλήρωσης του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου είναι 30 μήνες από την κοινοποίηση της οριστικής έγκρισης.
Ιδιαίτερη προσοχή στην έναρξη επιλεξιμότητας των δαπανών: ως τέτοια ορίζεται η ημερομηνία της ηλεκτρονικής υποβολής της αίτησης. Καμία δαπάνη, παραγγελία ή σύμβαση που γίνεται πριν από την υποβολή δεν είναι επιλέξιμη — και μάλιστα, αν διαπιστωθεί έναρξη εργασιών του σχεδίου πριν την υποβολή, το σύνολο του επενδυτικού σχεδίου καθίσταται μη επιλέξιμο. Επομένως δεν πρέπει να προηγηθεί καμία ενέργεια υλοποίησης (παραγγελία εξοπλισμού, προκαταβολή, υπογραφή σύμβασης) πριν την ηλεκτρονική υποβολή.
Βασικές Προϋποθέσεις & Υποχρεώσεις
Κάθε επιχείρηση (ΑΦΜ) μπορεί να υποβάλει μία και μοναδική αίτηση, ενώ ο ίδιος εταίρος ή μέτοχος δεν επιτρέπεται να συμμετέχει σε περισσότερα από ένα επενδυτικά σχέδια υπό σύσταση επιχειρήσεων. Το σχέδιο πρέπει να πληροί τον χαρακτήρα κινήτρου (να μην έχει ξεκινήσει πριν την υποβολή) και να συνιστά αρχική επένδυση, δηλαδή δημιουργία νέας μονάδας, επέκταση δυναμικότητας ή διαφοροποίηση της παραγωγής. Οι δικαιούχοι δεσμεύονται να τηρούν διπλογραφικά βιβλία από την έναρξη του έργου, να έχουν αποδεκτή νομική μορφή, να εγγραφούν στο Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων και να μη λαμβάνουν διπλή χρηματοδότηση για τις ίδιες δαπάνες (τηρούνται οι κανόνες σώρευσης κρατικών ενισχύσεων). Μετά την ολοκλήρωση, οι δικαιούχοι διατηρούν συγκεκριμένες υποχρεώσεις (μη μεταβίβαση ή εκμίσθωση των ενισχυθέντων παγίων, τήρηση στοιχείων, αποδοχή ελέγχων) για τρία έτη μετά την τελική πληρωμή.
Κανονιστικό Πλαίσιο
Οι Δράσεις υλοποιούνται στο πλαίσιο του Γενικού Απαλλακτικού Κανονισμού (Καν. ΕΕ 651/2014), και ειδικότερα των άρθρων 14, 18, 19, 33 και 41. Η δημόσια δαπάνη συγχρηματοδοτείται από το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από Εθνική Συμμετοχή, στο πλαίσιο του Προγράμματος «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» 2021-2027 (ΕΣΠΑ 2021-2027).
